مقالات کابل آن
آموزش آپلود فایل در سرور با استفاده از FileZilla
FileZilla یکی از محبوبترین و پرکاربردترین نرمافزارهای کلاینت FTP (File Transfer Protocol) در جهان است که به صورت رایگان و با کد منبع باز (Open Source) در اختیار کاربران قرار میگیرد . این نرمافزار تحت مجوز عمومی GNU (GPL) منتشر شده و امکان انتقال فایلها بین یک رایانه محلی (Local) و یک سرور راهدور (Remote) را فراهم میکند . FileZilla تنها به پروتکل FTP محدود نمیشود و از پروتکلهای امنتری مانند SFTP (SSH File Transfer Protocol) و FTPS (FTP over SSL/TLS) نیز پشتیبانی میکند، که این ویژگی آن را به یک ابزار مناسب برای انتقال امن دادهها تبدیل کرده است . این برنامه برای سیستمعاملهای مختلفی از جمله Windows، macOS و GNU/Linux در دسترس است و کاربران میتوانند آن را به راحتی از وبسایت رسمی FileZilla دانلود و نصب کنند . سادگی در استفاده، قابلیت اطمینان بالا و پشتیبانی از زبانهای مختلف از جمله زبان فارسی، از دلایل اصلی محبوبیت آن در میان کاربران مبتدی و حرفهای است.
مزایای استفاده از FileZilla برای مدیریت فایلهای سرور
استفاده از FileZilla برای مدیریت فایلهای سرور مزایای متعددی دارد که آن را نسبت به سایر روشها مانند مدیریت فایل از طریق کنترل پنل هاست (مانند cPanel) یا استفاده از خط فرمان (Command Line) برتری میبخشد. یکی از مهمترین مزایا، رابط کاربری گرافیکی (GUI) دو پنل بسیار شهودی و کاربرپسند است که امکان مشاهده همزمان فایلهای محلی و فایلهای سرور را فراهم میکند . این ویژگی باعث میشود عملیات آپلود، دانلود، انتقال و مدیریت فایلها به سادگی کشیدن و رها کردن (Drag and Drop) یا کلیک راست انجام شود. همچنین، FileZilla امکان ذخیرهسازی اطلاعات اتصال به چندین سرور مختلف را در قالب “سایتها” در بخش Site Manager فراهم میکند، که این امر دسترسی سریع و آسان به سرورهای متعدد را بدون نیاز به وارد کردن مجدد اطلاعات ورود در هر بار، ممکن میسازد . از دیگر مزایای کلیدی میتوان به امکان ادامه انتقال فایلها (Resume Transfer) در صورت قطع شدن ناگهانی اتصال اینترنت اشاره کرد، که این ویژگی برای انتقال فایلهای حجیم بسیار کاربردی است . علاوه بر این، FileZilla از فیلترهای فایل، جستجوی پیشرفته، مقایسه دایرکتوریها و تنظیم مجوزهای فایل (CHMOD) پشتیبانی میکند، که ابزارهای قدرتمندی برای مدیریت حرفهای فایلها در اختیار کاربران قرار میدهد.
بررسی اجمالی رابط کاربری FileZilla
رابط کاربری FileZilla به گونهای طراحی شده است که هم برای کاربران مبتدی ساده و قابل فهم باشد و هم امکانات لازم برای کاربران پیشرفته را در اختیار آنها قرار دهد. صفحه اصلی برنامه به چند بخش اصلی تقسیم میشود. در بالای صفحه، نوار ابزار (Toolbar) و نوار اتصال سریع (Quickconnect Bar) قرار دارند که برای اتصال سریع به سرور استفاده میشوند . در مرکز صفحه، دو پنل اصلی وجود دارند: پنل سمت چپ “Local Site” که فایلها و پوشههای موجود در رایانه کاربر را نمایش میدهد، و پنل سمت راست “Remote Site” که پس از اتصال به سرور، فایلها و پوشههای موجود در سرور را نشان میدهد . در زیر این دو پنل، پنل “Transfer Queue” قرار دارد که وضعیت فایلهای در حال انتقال (آپلود یا دانلود) را نمایش میدهد و کاربر میتواند از طریق آن پیشرفت انتقال را مشاهده و مدیریت کند. در پایینترین بخش، یک گزارش وضعیت (Status Bar) وجود دارد که پیامهای مربوط به اتصال و انتقال فایلها را نمایش میدهد. این چیدمان منظم و استاندارد باعث میشود کاربران به سرعت با محیط برنامه آشنا شوند و بتوانند به راحتی عملیات مدیریت فایل را انجام دهند.
پیشنیازها: آمادهسازی برای اتصال به سرور
دانلود و نصب FileZilla Client
دانلود FileZilla از وبسایت رسمی
برای شروع استفاده از FileZilla، اولین قدم دانلود نرمافزار کلاینت آن از وبسایت رسمی پروژه است. این امر اطمینان حاصل میکند که شما نسخه اصلی، بدون تغییر و عاری از هرگونه بدافزار را دریافت میکنید. وبسایت رسمی FileZilla در آدرس filezilla-project.org قرار دارد . در این وبسایت، دو نسخه اصلی از نرمافزار ارائه شده است: FileZilla Client و FileZilla Server. برای آپلود فایل به یک سرور موجود، شما باید نسخه Client را دانلود کنید. نسخه Server برای ایجاد و راهاندازی یک سرور FTP بر روی رایانه خودتان استفاده میشود . در صفحه دانلود، نسخههای مختلفی برای سیستمعاملهای Windows، macOS و Linux در دسترس هستند. باید نسخهای را انتخاب کنید که با سیستمعامل و معماری سیستم شما (32-bit یا 64-bit) سازگار باشد. همچنین، نسخهای تحت عنوان FileZilla Pro نیز وجود دارد که پروتکلهای ابری اضافی مانند Amazon S3، Google Drive و Dropbox را پشتیبانی میکند، اما برای استفادههای معمولی FTP، نسخه رایگان Client کافی است .
راهنمای نصب ساده بر روی ویندوز، مک و لینوکس
نصب FileZilla Client بر روی سیستمعاملهای مختلف یک فرآیند نسبتاً ساده و استاندارد است. برای ویندوز، پس از دانلود فایل نصبی با پسوند .exe، باید با دسترسی مدیر (Administrator) آن را اجرا کنید. سپس کافی است مراحل نصب را طی کنید که شامل پذیرفتن توافقنامه (License Agreement)، انتخاب اجزای نصب (که پیشنهاد میشود گزینههای پیشفرض را انتخاب کنید)، و انتخاب مسیر نصب است . برای macOS، پس از دانلود فایل .dmg و باز کردن آن، کافی است آیکون FileZilla را به پوشه Applications بکشید. سیستمعامل macOS نسخه 10.7 یا بالاتر را نیاز دارد . برای GNU/Linux، سادهترین روش استفاده از مدیر بسته (Package Manager) توزیع مورد استفاده شماست. برای مثال، در اوبونتو یا دبیان میتوانید از دستور sudo apt-get install filezilla و در فدورا یا ردهت از sudo dnf install filezilla استفاده کنید. این روش به طور خودکار تمام وابستگیهای لازم را نیز نصب میکند. پس از اتمام نصب، میتوانید برنامه را اجرا کرده و آماده اتصال به سرور شوید.
دریافت اطلاعات اتصال FTP از هاستینگ
یافتن اطلاعات FTP در کنترل پنل (cPanel, DirectAdmin)
پیش از آنکه بتوانید با FileZilla به سرور خود متصل شوید، نیاز به اطلاعات اتصال FTP دارید. این اطلاعات معمولاً توسط شرکت هاستینگ در ایمیل خوشآمدگویی (Welcome Email) که پس از خرید سرویس برای شما ارسال میشود، ارائه شده است. اگر این ایمیل را در دسترس ندارید، میتوانید این اطلاعات را از طریق کنترل پنل هاست خود پیدا کنید. در cPanel، معمولاً بخشی با نام “FTP Accounts” یا “Files > FTP Accounts” وجود دارد که در آن میتوانید لیست اکانتهای FTP موجود را مشاهده کنید . در این بخش، علاوه بر مشاهده اطلاعات اکانت FTP اصلی (که معمولاً نام کاربری و رمز عبور آن با اطلاعات ورود به cPanel یکسان است)، میتوانید اکانتهای FTP جدید نیز ایجاد کنید. در برخی از کنترل پنلها مانند hPanel شرکت Hostinger، اطلاعات FTP در بخش “Files → FTP Accounts” در دسترس است . همچنین، برخی هاستینگها امکان دانلود یک فایل تنظیمات از پیش آماده برای FileZilla را فراهم میکنند که با ایمپورت کردن آن در برنامه، تمام اطلاعات به طور خودکار پر میشوند .
ایجاد یک اکانت FTP اختصاصی در cPanel
ایجاد یک اکانت FTP اختصاصی در cPanel یک روش امن برای مدیریت دسترسی به فایلهای سرور است، به خصوص اگر بخواهید دسترسی یک توسعهدهنده یا طراح را به یک پوشه خاص محدود کنید. برای این کار، ابتدا وارد cPanel خود شوید و به بخش “FTP Accounts” بروید. در این بخش، یک فرم برای ایجاد اکانت جدید وجود دارد. در این فرم، باید موارد زیر را پر کنید:
- Log In: نام کاربری دلخواه برای اکانت FTP جدید. این نام معمولاً با
@و دامنه اصلی شما ترکیب میشود (مثلاًdeveloper@yourdomain.com). - Password: یک رمز عبور قوی برای اکانت. از ژنراتور رمز عبور cPanel برای ایجاد یک رمز تصادفی و قوی استفاده کنید.
- Password (Again): تکرار رمز عبور برای تأیید.
- Directory: این مهمترین بخش برای محدود کردن دسترسی است. در اینجا باید مسیر پوشهای را که میخواهید این اکانت FTP به آن دسترسی داشته باشد، وارد کنید. برای مثال، اگر میخواهید دسترسی فقط به پوشه
public_htmlباشد، بایدpublic_htmlرا وارد کنید. اگر فیلد را خالی بگذارید، اکانت به دایرکتوری ریشه (Root) دسترسی خواهد داشت. - Quota: میتوانید محدودیت فضای این اکانت FTP را تعیین کنید (مثلاً 100 مگابایت) یا گزینه “Unlimited” را انتخاب کنید.
پس از پر کردن این اطلاعات، بر روی دکمه “Create FTP Account” کلیک کنید. اکانت جدید شما ایجاد شده و آماده استفاده است.
اطلاعات مورد نیاز: Host، Username، Password و Port
برای اتصال موفق به سرور از طریق FileZilla، به چهار قطعه اطلاعات کلیدی نیاز دارید. این اطلاعات را باید از شرکت هاستینگ یا از طریق کنترل پنل خود دریافت کرده باشید:
| پارامتر | توضیحات | مثال |
|---|---|---|
| Host (میزبان) | آدرس سرور FTP است. این میتواند یک آدرس IP عددی (مثلاً 192.0.2.1) یا یک نام دامنه (مثلاً ftp.example.com یا فقط example.com) باشد. |
ftp.mywebsite.com |
| Username (نام کاربری) | نام کاربری اکانت FTP شما. این میتواند نام کاربری اصلی هاست شما یا یک نام کاربری اختصاصی برای یک اکانت FTP خاص باشد. | user123 |
| Password (رمز عبور) | رمز عبور مربوط به نام کاربری FTP شما. | your_secure_password |
| Port (پورت) | پورت اتصال به سرور. برای پروتکل FTP معمولاً از پورت 21 استفاده میشود. برای پروتکل SFTP از پورت 22 استفاده میشود. اگر مطمئن نیستید، ابتدا پورت 21 را امتحان کنید. | 21 یا 22 |
پس از جمعآوری این اطلاعات، شما آمادهاید تا آنها را در FileZilla وارد کرده و به سرور متصل شوید . دقت در وارد کردن این اطلاعات بسیار مهم است، زیرا هرگونه اشتباه در تایپ میتواند منجر به خطای اتصال شود.
راهنمای اتصال به سرور با FileZilla
روش اول: اتصال سریع (Quickconnect)
ورود اطلاعات در نوار ابزار سریع
سادهترین و سریعترین راه برای اتصال به یک سرور FTP در FileZilla، استفاده از نوار Quickconnect است. این نوار در بالای پنجره اصلی FileZilla قرار دارد. برای استفاده از این روش، کافی است اطلاعات اتصال خود (Host، Username، Password و Port) را که در مرحله قبل جمعآوری کردهاید، در فیلدهای مربوطه وارد کنید . پس از پر کردن فیلدها، روی دکمه Quickconnect کلیک کنید یا کلید Enter را فشار دهید. FileZilla بلافاصله تلاش خواهد کرد تا با استفاده از اطلاعات وارد شده، به سرور متصل شود. این روش برای اتصالات موقتی یا یکباره بسیار مناسب است. همچنین، FileZilla تاریخچهای از آدرسهای Host وارد شده را نگه میدارد، بنابراین برای اتصالات بعدی، میتوانید از لیست کشویی Host استفاده کنید تا زمان تایپ را صرفهجویی کنید . با این حال، توجه داشته باشید که اطلاعات وارد شده در Quickconnect به صورت موقت ذخیره میشوند و پس از بستن برنامه پاک خواهند شد.
بررسی پیامهای وضعیت اتصال
پس از کلیک بر روی دکمه Quickconnect، باید پیامهای وضعیت اتصال را در پنل Message Log (گزارش پیامها) که در بالای پنلهای فایل قرار دارد، بررسی کنید. این پنل اطلاعات دقیقی درباره مراحل اتصال، از جمله برقراری ارتباط اولیه، ارسال نام کاربری و رمز عبور، و دریافت لیست دایرکتوریها از سرور ارائه میدهد. اگر اتصال با موفقیت برقرار شود، پیامی مانند Directory listing of "/" successful یا Connected را خواهید دید . در این صورت، پنل Remote Site در سمت راست با فهرست فایلها و پوشههای موجود در سرور پر خواهد شد. اگر در اتصال مشکلی وجود داشته باشد، پیامهای خطا در همین پنل نمایش داده میشوند. این پیامها میتوانند به شما در تشخیص مشکل کمک کنند، برای مثال، خطای Authentication failed به معنای اشتباه بودن نام کاربری یا رمز عبور است، یا Connection timed out که ممکن است نشاندهنده مشکل در آدرس Host یا پورت باشد . بررسی دقیق این پیامها اولین قدم در عیبیابی مشکلات اتصال است.
روش دوم: استفاده از مدیریت سایتها (Site Manager) – توصیه شده
باز کردن پنجره Site Manager
برای اتصالات مکرر به یک سرور خاص، استفاده از Site Manager توصیه میشود، زیرا این امکان را به شما میدهد تا اطلاعات اتصال را ذخیره کرده و در دفعات بعدی با یک کلیک به سرور متصل شوید. برای باز کردن Site Manager، میتوانید از منوی “File” گزینه “Site Manager…” را انتخاب کنید یا از میانبر صفحهکلید Ctrl+S (در ویندوز) یا Command+S (در macOS) استفاده کنید . همچنین، میتوانید روی آیکون Site Manager در نوار ابزار کلیک کنید. پنجره Site Manager با لیستی از سایتهای ذخیرهشده (در صورت وجود) در سمت چپ و تنظیمات مربوط به سایت انتخابشده در سمت راست باز خواهد شد. این روش نه تنها باعث صرفهجویی در زمان میشود، بلکه امکان تنظیمات پیشرفتهتری را نیز فراهم میکند که در Quickconnect در دسترس نیستند .
ایجاد یک ورودی جدید برای سایت
برای افزودن یک سرور جدید به Site Manager، در پنجره Site Manager روی دکمه “New Site” کلیک کنید. یک ورودی جدید با نام “New site” در لیست سایتها ظاهر میشود. میتوانید بلافاصله این نام را به یک نام دلخواه و قابل تشخیص (مثلاً “وبسایت شخصی” یا “سرور پروژه X”) تغییر دهید. این نام فقط برای شناسایی سایت در لیست شما استفاده میشود و تأثیری در اتصال ندارد. پس از نامگذاری، میتوانید تنظیمات مربوط به این سایت را در تبهای سمت راست وارد کنید . این ساختار درختی به شما امکان میدهد سایتها را در پوشههای مختلف دستهبندی کنید، که برای مدیریت پروژههای متعدد بسیار مفید است. برای مثال، میتوانید یک پوشه برای “Websites” و یکی برای “Work Servers” ایجاد کنید.
تنظیمات عمومی (General) برای اتصال
تنظیم Host، Port و Protocol
در تب “General”، اطلاعات اصلی اتصال را وارد میکنیم. در فیلد “Host”، آدرس سرور FTP (دامنه یا IP) را وارد کنید. در فیلد “Port”، پورت اتصال را وارد کنید (اگر از پورت پیشفرض استفاده میکنید، میتوانید آن را خالی بگذارید). مهمترین بخش، انتخاب “Protocol” است. از منوی کشویی، پروتکل مورد نظر خود را انتخاب کنید. گزینههای رایج عبارتاند از:
- FTP – File Transfer Protocol: پروتکل استاندارد FTP که رمزنگاری ندارد.
- SFTP – SSH File Transfer Protocol: پروتکل امنی است که بر پایه SSH کار میکند و تمام ارتباط را رمزنگاری میکند. برای اتصالات امن، این گزینه توصیه میشود.
- FTP over TLS (FTPS): پروتکل FTP استاندارد است که با استفاده از TLS/SSL رمزنگاری میشود.
انتخاب پروتکل مناسب بستگی به تنظیمات سرور شما دارد. اگر مطمئن نیستید، میتوانید از شرکت هاستینگ خود بپرسید .
انتخاب نوع رمزنگاری (Encryption)
اگر پروتکل FTP یا FTPS را انتخاب کردهاید، باید نوع رمزنگاری را نیز مشخص کنید. برای امنیت بیشتر، توصیه میشود گزینه “Use explicit FTP over TLS if available” را انتخاب کنید. این گزینه باعث میشود که ارتباط شما با سرور رمزنگاری شود و اطلاعات شما در هنگام انتقال امن بماند. اگر سرور شما از TLS پشتیبانی نمیکند یا با مشکل در اتصال مواجه شدید، میتوانید گزینه “Only use plain FTP (insecure)” را انتخاب کنید. اما توجه داشته باشید که این گزینه امن نیست و اطلاعات شما به صورت متن ساده منتقل میشود. بنابراین، تا حد امکان از گزینه TLS استفاده کنید .
تنظیم نوع ورود (Logon Type) و وارد کردن Username و Password
در بخش “Logon Type”، نوع ورود به سرور را انتخاب میکنید. برای امنیت بیشتر، توصیه میشود گزینه “Ask for password” را انتخاب کنید. با این کار، در هر بار اتصال، FileZilla از شما رمز عبور را خواهد پرسید و رمز عبور شما ذخیره نخواهد شد. اگر راحتی بیشتری میخواهید، میتوانید گزینه “Normal” را انتخاب کنید و در این صورت باید در فیلد “Password”، رمز عبور خود را وارد کنید. در فیلد “Username”، نام کاربری اکانت FTP خود را وارد کنید. پس از تکمیل تمام اطلاعات، بر روی دکمه “Connect” کلیک کنید تا به سرور متصل شوید. اگر گزینه “Ask for password” را انتخاب کردهاید، پنجرهای برای وارد کردن رمز عبور ظاهر خواهد شد.
ذخیره و اتصال به سایت
پس از وارد کردن تمام اطلاعات مورد نیاز در تب “General”، برای ذخیره تنظیمات و اتصال به سرور، کافی است دکمه “Connect” در پایین پنجره Site Manager را کلیک کنید. FileZilla با استفاده از اطلاعات وارد شده، تلاش خواهد کرد به سرور FTP متصل شود. در پنل “Message Log” در بالای صفحه اصلی FileZilla، میتوانید پیامهای مربوط به روند اتصال را مشاهده کنید. اگر اطلاعات وارد شده صحیح باشد و مشکلی در اتصال وجود نداشته باشد، پیامی مبنی بر “Directory listing successful” یا مشابه آن را خواهید دید و در پنل “Remote Site” در سمت راست، فهرست فایلها و پوشههای موجود بر روی سرور نمایش داده خواهد شد . در این مرحله، اتصال شما برقرار شده است و میتوانید شروع به آپلود یا دانلود فایلها کنید. اطلاعات سایت شما در Site Manager ذخیره شده است و برای اتصالات آینده، دیگر نیازی به وارد کردن مجدد اطلاعات نخواهید داشت.
راهنمای آپلود فایل در سرور آشنایی با پنل های FileZilla
راهنمای آپلود فایل در سرور
آشنایی با پنلهای FileZilla
پنل Local Site (فایلهای رایانه شما)
پنل “Local Site” در سمت چپ رابط کاربری FileZilla، فایلها و پوشههای موجود بر روی رایانه شخصی شما را نمایش میدهد. این پنل به دو بخش تقسیم شده است: بخش بالایی که ساختار درختی پوشههای رایانه شما را نشان میدهد و بخش پایینی که فایلها و پوشههای موجود در پوشهای که در بخش بالایی انتخاب شدهاند را لیست میکند. شما میتوانید با کلیک بر روی پوشهها در بخش بالایی یا پایینی، در میان پوشههای رایانه خود حرکت کرده و فایل یا پوشهای را که قصد آپلود آن را دارید، پیدا کنید. این پنل دقیقاً مانند File Explorer در ویندوز یا Finder در مک عمل میکند و به شما امکان میدهد به راحتی فایلهای مورد نظر خود را برای انتقال به سرور انتخاب کنید .
پنل Remote Site (فایلهای سرور)
پنل “Remote Site” در سمت راست رابط کاربری FileZilla، پس از برقراری اتصال موفق به سرور، فایلها و پوشههای موجود بر روی سرور را نمایش میدهد. ساختار این پنل دقیقاً مشابه پنل Local Site است و شامل یک درخت دایرکتوری در بالا و لیست فایلها در پایین است. در این پنل است که شما میتوانید فایلهای وبسایت خود را مشاهده کرده، آنها را مدیریت کنید و فایلهای جدید را در پوشههای مورد نظر آپلود کنید. برای مثال، اگر میخواهید یک صفحه HTML جدید را در وبسایت خود قرار دهید، باید آن را در پوشه public_html در این پنل آپلود کنید.
پنل صف انتقال (Transfer Queue)
پنل “Transfer Queue” در پایین پنجره اصلی FileZilla قرار دارد و وضعیت تمام فایلهایی را که در حال آپلود یا دانلود هستند، نمایش میدهد. این پنل اطلاعات مفیدی مانند نام فایل، مسیر مقصد، سرعت انتقال، زمان باقیمانده و وضعیت کلی عملیات را ارائه میدهد. شما میتوانید از این پنل برای مدیریت صف انتقال استفاده کنید، برای مثال، میتوانید یک انتقال را متوقف، از سر بگیرید یا از صف حذف کنید. این پنل برای نظارت بر پیشرفت آپلود فایلهای بزرگ یا مدیریت چندین انتقال همزمان بسیار مفید است.
در صورتی که اینترنت فیبر نوری استفاده میکنید و با کابل فیبر نوری به اینترنت متصل هستید سرعت اینترنت بیشتر خواهد بود.
روشهای آپلود فایل
آپلود با Drag and Drop (کشیدن و رها کردن)
سادهترین و سریعترین روش برای آپلود فایلها در FileZilla، استفاده از عملیات کشیدن و رها کردن (Drag and Drop) است. برای این کار، کافی است فایل یا پوشه مورد نظر را از پنل Local Site انتخاب کرده، آن را نگه دارید و به پوشه مقصد در پنل Remote Site بکشید و سپس رها کنید. FileZilla بلافاصله شروع به آپلود فایلها به سرور خواهد کرد و وضعیت آنها را در پنل Transfer Queue نمایش خواهد داد. این روش بسیار شهودی و سریع است و برای آپلود تعداد زیادی فایل یا پوشه به صورت همزمان بسیار مناسب است.
آپلود با کلیک راست و انتخاب گزینه Upload
روش دیگر برای آپلود فایلها، استفاده از منوی کلیک راست است. برای این کار، در پنل Local Site بر روی فایل یا پوشهای که میخواهید آپلود کنید، کلیک راست کرده و از منوی باز شده، گزینه “Upload” را انتخاب کنید. فایل انتخاب شده به پوشهای که در حال حاضر در پنل Remote Site باز است، آپلود خواهد شد. این روش برای زمانی که میخواهید فایلهای خاصی را بدون کشیدن و رها کردن انتخاب کنید، مناسب است.
آپلود با دوبار کلیک بر روی فایل
روش سوم برای آپلود فایلها، دوبار کلیک کردن بر روی آنها است. اگر بر روی یک فایل در پنل Local Site دوبار کلیک کنید، FileZilla آن فایل را به صورت خودکار به پوشه فعلی در پنل Remote Site آپلود خواهد کرد. این روش سریعترین روش برای آپلود یک فایل منفرد است و برای کاربرانی که ترجیح میدهند از موس کمتر استفاده کنند، بسیار مناسب است.
مدیریت فایلها و پوشهها در سرور
ایجاد پوشه جدید در سرور
برای ایجاد یک پوشه جدید در سرور، ابتدا در پنل Remote Site به مکانی که میخواهید پوشه در آن ایجاد شود، بروید. سپس، در فضای خالی پنل فایلها، کلیک راست کرده و از منوی باز شده، گزینه “Create directory” یا “Create directory and enter it” را انتخاب کنید. در پنجره باز شده، نام پوشه جدید را وارد کرده و بر روی دکمه “OK” کلیک کنید. پوشه جدید شما در سرور ایجاد خواهد شد.
تغییر نام و حذف فایلها و پوشهها
برای تغییر نام یک فایل یا پوشه در سرور، در پنل Remote Site بر روی آن کلیک راست کرده و گزینه “Rename” را انتخاب کنید. سپس، نام جدید را تایپ کرده و Enter را فشار دهید. برای حذف یک فایل یا پوشه، بر روی آن کلیک راست کرده و گزینه “Delete” را انتخاب کنید. FileZilla از شما تأییدیه برای حذف درخواست خواهد کرد. توجه داشته باشید که حذف فایلها در سرور معمولاً برگشتناپذیر است.
تغییر مجوزهای فایل (CHMOD)
گاهی اوقات ممکن است نیاز داشته باشید مجوزهای یک فایل یا پوشه را در سرور تغییر دهید، برای مثال، برای نصب یک اسکریپت یا افزونه. برای این کار، در پنل Remote Site بر روی فایل یا پوشه مورد نظر کلیک راست کرده و گزینه “File permissions…” را انتخاب کنید. در پنجره باز شده، میتوانید با انتخاب گزینههای مختلف یا وارد کردن عدد سهرقمی (مثلاً 755 یا 644)، مجوزهای مالک (Owner)، گروه (Group) و عمومی (Public) را تنظیم کنید. پس از اعمال تغییرات، بر روی دکمه “OK” کلیک کنید.
عیبیابی و حل مشکلات رایج
خطاهای اتصال رایج
بررسی اطلاعات ورودی (نام کاربری و رمز عبور)
یکی از رایجترین دلایل عدم اتصال به سرور، وارد کردن اشتباه اطلاعات ورودی است. اگر با خطای 530 Login incorrect یا Authentication failed مواجه شدید، اولین کاری که باید انجام دهید این است که نام کاربری (Username) و رمز عبور (Password) خود را دوباره بررسی کنید. مطمئن شوید که Caps Lock خاموش است و اطلاعات را به درستی تایپ کردهاید. اگر از اکانت FTP اختصاصی استفاده میکنید، مطمئن شوید که نام کاربری کامل (مثلاً user@yourdomain.com) را وارد کردهاید.
بررسی تنظیمات فایروال و آنتیویروس
گاهی اوقات، نرمافزارهای امنیتی مانند فایروال ویندوز یا آنتیویروس ممکن است مانع اتصال FileZilla به اینترنت شوند. اگر با خطای Connection timed out یا Could not connect to server مواجه شدید، فایروال و آنتیویروس خود را بررسی کنید و مطمئن شوید که FileZilla در لیست برنامههای مجاز قرار دارد. همچنین، ممکن است لازم باشد از حالت Passive یا Active Mode استفاده کنید (در بخش بعدی توضیح داده خواهد شد).
مشکلات در آپلود فایل
خطای “Permission Denied” (عدم دسترسی)
اگر در حین آپلود فایل با خطای “Permission Denied” یا “550 Access is denied” مواجه شدید، به این معناست که اکانت FTP شما اجازه نوشتن در پوشه مقصد را ندارد. برای حل این مشکل، باید مجوزهای پوشه مقصد را بررسی و تغییر دهید. با کلیک راست بر روی پوشه مقصد و انتخاب “File permissions…”، مطمئن شوید که مجوز Write برای مالک یا گروه فعال است. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد با پشتیبانی هاستینگ خود تماس بگیرید تا دسترسیهای لازم را برای شما فراهم کنند.
قطع و وصل شدن اتصال در حین آپلود
اگر اتصال شما در حین آپلود فایلهای بزرگ مکرراً قطع و وصل میشود، ممکن است مشکل از تنظیمات اتصال شما باشد. در این حالت، تنظیمات Timeout در FileZilla را افزایش دهید. برای این کار، به مسیر Edit > Settings > Connection بروید و مقدار “Timeout in seconds” را افزایش دهید (مثلاً به 60 یا 120 ثانیه). همچنین، فعال کردن گزینه “Keep-alive” میتواند به حفظ اتصال کمک کند.
آپلود نشدن فایلهای بزرگ
برخی سرورها ممکن است محدودیت اندازه برای فایلهای قابل آپلود داشته باشند. اگر نمیتوانید فایلهای بزرگ را آپلود کنید، ابتدا باید از پشتیبانی هاستینگ خود درباره محدودیت اندازه فایل بپرسید. همچنین، میتوانید در تنظیمات FileZilla، گزینه “Split large files” را فعال کنید تا فایلهای بزرگ به قطعات کوچکتر تقسیم شوند. برای این کار، به مسیر Edit > Settings > Transfers بروید و گزینه “Enable speed limits” را بررسی کنید.
تفاوت بین حالتهای Passive و Active Mode
تعریف هر حالت و کاربرد آن
در پروتکل FTP، دو حالت برای برقراری ارتباط داده وجود دارد: Passive Mode و Active Mode.
- Active Mode: در این حالت، کلاینت (FileZilla) به سرور میگوید که بر روی یک پورت خاص گوش دهد و سپس سرور به آن پورت متصل میشود. این حالت ممکن است در شبکههایی که فایروال سختگیرانهای دارند، با مشکل مواجه شود.
- Passive Mode: در این حالت، سرور به کلاینت یک پورت موقتی میدهد و کلاینت به آن پورت متصل میشود. این حالت برای اکثر کاربران که در پشت فایروال یا روتر هستند، بهتر کار میکند و توصیهشدهتر است.
نحوه تغییر بین این دو حالت در تنظیمات
برای تغییر بین حالتهای Passive و Active Mode، در FileZilla به مسیر Edit > Settings > FTP > Passive mode بروید. در اینجا میتوانید یکی از گزینههای زیر را انتخاب کنید:
- “Use the server’s external IP address instead”: این گزینه برای حالت Passive توصیه میشود.
- “Fall back to active mode”: اگر اتصال در حالت Passive با مشکل مواجه شد، FileZilla به حالت Active برمیگردد.
- “Active mode”: برای استفاده همیشگی از حالت Active.
در اکثر موارد، انتخاب گزینه “Use the server’s external IP address instead” بهترین انتخاب است.
نکات پیشرفته و بهینهسازی
افزایش امنیت با استفاده از SFTP
برای افزایش امنیت انتقال فایلها، به جای استفاده از پروتکل FTP که رمزنگاری ندارد، توصیه میشود از SFTP (SSH File Transfer Protocol) استفاده کنید. SFTP تمام ارتباط بین کلاینت و سرور، از جمله نام کاربری و رمز عبور، را رمزنگاری میکند. برای استفاده از SFTP، در تنظیمات Site Manager، پروتکل را به “SFTP – SSH File Transfer Protocol” تغییر دهید. توجه داشته باشید که سرور شما باید از SFTP پشتیبانی کند و پورت اتصال معمولاً 22 است.
استفاده از کلید خصوصی برای احراز هویت
برای بالاترین سطح امنیت، میتوانید به جای استفاده از رمز عبور، از کلید خصوصی (Private Key) برای احراز هویت استفاده کنید. این روش در پروتکل SFTP کاربرد دارد. برای این کار، باید یک جفت کلید عمومی و خصوصی ایجاد کرده و کلید عمومی را در سرور قرار دهید. سپس، در تنظیمات Site Manager، در تب “SFTP”، میتوانید مسیر کلید خصوصی خود را مشخص کنید.
همگامسازی دایرکتوریها (Directory Synchronization)
ویژگی همگامسازی دایرکتوریها به شما امکان میدهد تا فایلهای موجود در یک پوشه محلی را با یک پوشه در سرور همگام کنید. این ویژگی برای نگهداشتن نسخه پشتیبان یا بهروزرسانی یک وبسایت بسیار مفید است. برای استفاده از این ویژگی، به مسیر Tools > Directory comparison بروید و گزینه “Enable” را فعال کنید. سپس، میتوانید پوشههای محلی و راهدور را انتخاب کرده و FileZilla فایلهای متفاوت را به شما نشان خواهد داد.
استفاده از فیلترهای نام فایل برای نمایش فایلهای خاص
اگر در یک پوشه تعداد زیادی فایل دارید و میخواهید فقط فایلهای خاصی را مشاهده کنید، میتوانید از فیلترهای نام فایل استفاده کنید. برای این کار، در پایین هر یک از پنلهای Local یا Remote Site، یک فیلد برای جستجو وجود دارد. میتوانید از کاراکترهای خاص مانند * (برای نمایش هر تعداد کاراکتر) و ? (برای نمایش یک کاراکتر) استفاده کنید. برای مثال، با وارد کردن *.jpg، فقط فایلهای تصویری با پسوند JPG نمایش داده خواهند شد.
تغییر محدودیت تعداد اتصالات همزمان
به طور پیشفرض، FileZilla ممکن است محدودیتی برای تعداد اتصالات همزمان به یک سرور داشته باشد. برای افزایش سرعت آپلود فایلهای زیاد، میتوانید این محدودیت را تغییر دهید. به مسیر Edit > Settings > Transfers بروید. در بخش “Concurrent transfers”، میتوانید تعداد “Maximum simultaneous transfers” را افزایش دهید. با این حال، توجه داشته باشید که افزایش بیش از حد این مقدار ممکن است باعث کندی سرور یا قطع اتصال شود. بهتر است این مقدار را بین 2 تا 5 نگه دارید.
استفاده از قابلیت «ادامه انتقال» (Resume Transfer) برای فایلهای حجیم
یکی از مهمترین ویژگیهای FileZilla برای کاربرانی که فایلهای حجیم (مثلاً ویدیو، بکآپ یا فایلهای zip) را آپلود میکنند، امکان ادامه انتقال در صورت قطع ارتباط است. اگر در حین آپلود، اتصال اینترنت شما قطع شود یا FileZilla بسته شود، پس از اتصال مجدد، میتوانید روی فایل نیمهکاره در پنل Transfer Queue راستکلیک کرده و گزینه «Resume» را انتخاب کنید تا آپلود از همان نقطه قبلی ادامه یابد.
برای فعالسازی خودکار این قابلیت:
- به
Edit > Settings > Transfersبروید. - تیک گزینه «Resume on transfer failure» را فعال کنید.
- در بخش «Action for existing files»، گزینه «Resume file transfer» را انتخاب کنید تا FileZilla بهصورت هوشمند در صورت وجود فایل ناقص، آن را ادامه دهد.
تنظیم محدودیت سرعت (Speed Limit) برای جلوگیری از اشباع اینترنت
اگر در محیط اشتراکی اینترنت کار میکنید یا نمیخواهید آپلود سنگین باعث کندی وبگردی شما شود، میتوانید برای FileZilla محدودیت سرعت تعیین کنید:
Edit > Settings > Transfers- در بخش «Speed Limits»، تیک «Enable speed limits» را بزنید.
- حداکثر سرعت آپلود و دانلود را بهصورت جداگانه و بر حسب کیلوبایت در ثانیه (KB/s) تعیین کنید.
- OK را بزنید؛ محدودیت بلافاصله اعمال میشود.
زمانبندی خودکار آپلود با استفاده از فایلهای اسکریپت (FileZilla Pro)
در نسخه Pro برنامه، میتوانید زمانبندی (Scheduling) تعریف کنید تا آپلود در ساعات خاصی از شبانهروز انجام شود؛ این قابلیت در نسخه رایگان وجود ندارد. اما در نسخه رایگان میتوانید از اسکریپتنویسی ساده با استفاده از برنامههای جانبی مانند Windows Task Scheduler یا cron در لینوکس بهره ببرید:
- یک فایل XML از Site Manager اکسپورت کنید.
- با یک اسکریپت پاورشل یا بَش، FileZilla را در حالت silent اجرا کرده و فایلهای مورد نظر را آپلود کنید.
- این اسکریپت را در Task Scheduler یا cron قرار دهید تا در زمان دلخواه اجرا شود.
فشردهسازی قبل از آپلود برای صرفهجویی در زمان و پهنای باند
اگر تعداد فایل زیادی دارید، پیشنهاد میشود ابتدا آنها را زیپ (ZIP) کنید، سپس فایل فشردهشده را آپلود کرده و در سرور از حالت فشرده خارج کنید. مزایا:
- کاهش حجم تا ۷۰٪ برای فایلهای متنی و تصاویر بدون فشردهسازی قبلی.
- کاهش تعداد درخواستها به سرور و در نتیجه کاهش خطای تایماوت.
- سرعت آپلود چندبرابر میشود.
پس از آپلود، میتوانید از طریق کنترل پنل هاست یا SSH فایل ZIP را از حالت فشرده خارج کنید.
جمعبندی و نکات کلیدی
- FileZilla رایگان، متنباز و چندپلتفرم است؛ نیازی به پرداخت هزینه یا جستجوی جایگزینهای پیچیده ندارید.
- همیشه از SFTP یا FTPS استفاده کنید تا اطلاعات شما بهصورت رمزنگارهشده منتقل شود.
- Site Manager را جدی بگیرید؛ ذخیره اطلاعات اتصال باعث صرفهجویی در زمان و کاهش خطا میشود.
- قابلیت Resume را فعال کنید تا در آپلود طولانیمدت دچار دردسر نشوید.
- فایلها را قبل از آپلود فشرده و ویروسیابی کنید تا هم سرعت بالا برود و هم امنیت حفظ شود.
- چکلیست بالا را چاپ کرده و در دفترچه خود نگه دارید تا هر بار که قصد آپلود دارید، مراحل را سریع بررسی کنید.
- اگر با خطا مواجه شدید، پیام لاگ FileZilla را بخوانید؛ ۹۰٪ مشکلات در همان پیامها پاسخ داده شدهاند.
- در نهایت، از پشتیبانی هاستینگ خود کمک بگیرید؛ آنها دسترسی کامل به سرور دارند و میتوانند مجوزها یا محدودیتها را در لحظه برطرف کنند.
منابع و لینکهای مفید
| منبع | لینک | توضیح |
|---|---|---|
| دانلود رسمی FileZilla | https://filezilla-project.org | همیشه آخرین نسخه را از اینجا دریافت کنید. |
| مستندات رسمی FileZilla | https://wiki.filezilla-project.org | راهنمای کامل تمام تنظیمات پیشرفته. |
| اطلاعات بیشتر … | فایلزیلا ویکیپدیا | برای یادگیری بیشتر. |
| انجمن پشتیبانی FileZilla | https://forum.filezilla-project.org | پرسش و پاسخ مستقیم با توسعهدهندگان. |
